In 10 stappen naar een visueel plan

Een visueel plan wordt veel gebruikt als oplegger bij beleidsstukken, projectplannen en verandertrajecten. Het helpt om in één oogopslag duidelijk te maken waar het plan over gaat, waar je naartoe werkt en wat onderweg belangrijk is.

In dit artikel neem ik je stap voor stap mee in mijn werkwijze bij het maken van visueel plan.

Waarom werken met een visueel plan?

Een visueel plan maakt complexe en omvangrijke informatie toegankelijk en concreet. Door tekst, structuur en beeld te combineren ontstaat overzicht en een gezamenlijke taal. 

Het helpt om:

  • Sneller begrip te creëren.
  • Gesprekken te ondersteunen.
  • Focus te houden tijdens de uitvoering.
  • Richting te geven bij besluitvorming.


Of het nu gaat om beleid, een project, strategie, verandering of proces: de kern is te vangen in één visuele samenvatting zoals een praatplaat of infographic. In deze blog gebruik ik de term visueel plan als verzamelnaam.

Stap 1 - Doel & kader bepalen

Elk visueel plan begint bij helderheid over het doel en de doelgroep

  • Waar wil je naartoe?
  • Voor wie is het plan bedoeld?
  • Wat moet de lezer denken, voelen of doen?


Neem ook praktische kaders mee zoals huisstijl en formaat, deze hebben invloed op de volgende stappen.

Stap 2 - Lezen & samenvatten

Vat de inhoud per onderdeel samen in korte zinnen, trefwoorden en icoonschetsen, houd hierbij altijd het doel en de doelgroep in gedachten. 
Zelf werk ik in deze fase veel met blanco A6 indexkaarten. Deze hebben een fijne maat en je kan eenvoudig schuiven bij het puzzelen met de inhoud en structuur.

Stap 3 - Structuur & concept opzetten

Nu ga je ordenen. Welke structuur past bij de inhoud en is er een passend thema te koppelen?

Denk aan:

  • Een tijdlijn of stappen.
  • Een cirkel bij een herhalend proces.
  • Kolommen bij losse onderdelen.
  • Een boom als metafoor voor groei.
  • Een gereedschap thema voor ontwikkeling. 


Kies waar passend een metafoor die het verhaal ondersteunt.

Stap 4 - Visualiseren

Je hebt een duidelijke boodschap, een gekozen structuur en misschien een bijpassende metafoor of thema. In deze stap breng je dit samen in een eerste visuele opzet: een ruwe versie waarin vormen, beeld en tekst bij elkaar komen.

Ga experimenteren. Probeer iconen uit, speel met verhoudingen en kijk waar beeld helpt (en waar  niet). Inspiratie van anderen kan helpen, maar vertrouw ook op wat voor jou logisch voelt.

Je kunt deze stap op papier doen of digitaal. Digitaal werken geeft flexibiliteit, maar alleen als het je helpt bij het visualiseren. Merk je dat je veel met de tool bezig bent? Dan is het vaak slimmer om nog even op papier te blijven werken, bijvoorbeeld met kaartjes of post-its.

Stap 5 - Afstemming

Ga met deze eerste opzet van het visuele plan in gesprek met collega’s, leidinggevende en/of opdrachtgever. Zo stem je af of je op de goede weg zit en voorkom je meerwerk later in het proces.

Het hoeft nu nog geen uitgewerkte visual te zijn. Het gaat om de opzet en de inhoud. Laat je perfectionisme los en gebruik deze fase vooral om samen het verhaal scherp te krijgen.

Stap 6 - Digitaliseren

Afhankelijk van hoe je het visuele plan wilt gaan gebruiken, is het vaak logisch om het digitaal uit te werken. Dat maakt het plan breder inzetbaar en makkelijker aan te passen.

Je kan werken met een foto van een op papier getekend visueel plan óf je gaat digitaal tekenen in bijvoorbeeld Procreate (pixel) of Affinity Designer (vector). Zelf ben ik fan van de flexibiliteit van vector.
Wil je meer weten over dit verschil, lees dan ook wat vector tekenen is.

Stap 7 - Hiërarchie en samenhang aanbrengen

Zorg nu dat in één oogopslag duidelijk is wat belangrijk is.  Gebruik visuele middelen zoals:

  • Grootte
  • Kleur
  • Witruimte
  • Kaders & pijlen


💡 Wimpertest: kijk met halfdichte ogen naar je visual. Wat valt op?

Stap 8 - Testen, gebruiken & aanpassen

Test of het visuele plan doet wat jij voor ogen had. Gebruik het in gesprekken en vraag wat blijft hangen. 

Pas de visual aan waar nodig. Een visueel plan wordt beter door het te gebruiken. 

Stap 9 - In gebruik nemen

Tadaa! Je visuele plan is af. Nu is het zaak deze ook echt te gaan gebruiken. 

Bijvoorbeeld als:

  • Praatplaat in overleggen.
  • Overzicht aan de muur.
  • Samenvatting bij een plan.
  • Kapstok voor besluiten
  • Communicatiemiddel naar stakeholders.
  • Hulpmiddel bij overdracht.


Hoe vaker het terugkomt, hoe sterker de werking.

Stap 10 - Plan realiseren (of bijstellen)

Een visueel plan is geen doel op zich maar een hulpmiddel voor de opstart en realisatie van een plan. Gebruik het daarom actie en wees niet bang om het aan te passen.

De realisatiefase gaat zelden zoals gepland dus houd ook het visuele plan up-to-date zodat het ondersteunend blijft en meebeweegt met de praktijk.

Voorbeelden visueel plan

Meer verdieping?

Wil je dit proces verder verdiepen en leren hoe je van idee tot een sterke, doordachte visual komt?
In de online cursus Routekaart Meesterlijke Visuals leer je de bouwstenen en het proces voor het maken van visuele plannen, praatplaten en infographics.

Cookiebeleid Buro Hak

Er worden cookies gebruikt op deze website. Deze worden gebruikt voor het bijhouden van statistieken, om voorkeuren op te slaan en voor marketingdoeleinden.  Zo wordt de structuur, navigatie en inhoud van de website zo gebruiksvriendelijk mogelijk gemaakt zodat je hem altijd en overal kunt bezoeken en de informatie kunt raadplegen wanneer je wilt

Door op ‘Accepteer’ te klikken ga je akkoord met het plaatsen van de cookies. Je kan ook klikken op ‘Weiger’ of ‘Meer info’ bekijken.

Lees meer